راه بقای خانواده در دوران تعلیق
خانواده‌های طبقه متوسط ایران در شرایط کنونی که از آن به عنوان «تعلیق اقتصادی» یاد می‌شود، نیازمند تدوین یک «استراتژی بقا» هستند.
هدف این استراتژی الزاما افزایش ثروت نیست؛ هدف نخست باید جلوگیری از سقوط شدید سطح زندگی، حفظ سلامت، نگهداری قدرت خرید دارایی‌ها، جلوگیری از بدهکارشدن خطرناک و حفظ امکان بازگشت به شرایط بهتر در آینده باشد.
به نظرم اعضای خانواده‌های طبقه متوسط شاید بد نباشد به نکات زیر توجه کنند:
مدیریت هزینه‌ها: تفکیک هزینه‌های حیاتی (سلامت، آموزش، خوراک سالم) از هزینه‌های غیرضروری (کالاهای لوکس و تعویض زودرس وسایل) ضروری است. هزینه‌های درمانی باید به عنوان یک «ذخیره پزشکی» جداگانه در نظر گرفته شود.
مدیریت دارایی‌ها: همه پس‌انداز را پول نگه نداریم، اما همه آن را هم سرمایه‌گذاری بلندمدت نکنیم. باید میان «ذخیره اضطراری» و «پس‌انداز بلندمدت» تفکیک کرد.
بخش اول باید بسیار نقدشونده و کم‌ریسک باشد. صندوق‌های درآمد ثابت بورسی برای این منظور گزینه مناسبی است و در حال حاضر بازده آنها از سودی که بانک‌ها به سپرده‌گذاران عادی و با مبالغ کوچک می‌پردازند، بیشتر است.
پس‌انداز بلندمدت باید تا حد ممکن در برابر تورم دفاع داشته باشد؛ برای بخشی از منابعی که در کوتاه‌مدت مورد نیاز نیست، نگهداری صرف در ابزارهای با درآمد ثابت ممکن است قدرت خرید را حفظ نکند. بسته به شرایط و تحمل ریسک هر خانواده، ترکیبی از طلا، دارایی‌های مرتبط با ارز، سهام و سایر دارایی‌های واقعی باید مورد توجه باشد.
نکته اصلی تنوع است. قرار دادن تمام پس‌انداز در یک بازار، حتی اگر آن بازار در چند سال گذشته بسیار موفق بوده باشد، خانواده را در معرض ریسک بزرگ قرار می‌دهد.
تجدیدنظر در سکونت: خانه باید وسیله آسایش باشد، نه دارایی حبس‌کننده ثروت. برای سالمندان یا خانواده‌های ساکن مناطق گران، تبدیل مسکن به واحدی مناسب‌تر می‌تواند منابع مالی مهمی را برای درمان و رفاه آزاد کند.
تأمین درآمد و شبکه همکاری: مهم‌ترین دارایی خانواده شاید توانایی کسب درآمد باشد. در وضعیت کنونی، اتکا به درآمد یک نفر کافی نیست. خانواده باید به سمت افزایش تعداد شاغلان (حتی در مشاغل پروژه‌ای و دورکاری) و افزایش مهارت‌های فردی (زبان، هوش مصنوعی) حرکت کند.
همچنین تقویت شبکه خانوادگی برای تقسیم هزینه‌های روزمره و مراقبت مشترک، راهکاری برای کاهش هزینه‌هاست.
خانواده باید با تهیه «ترازنامه خانوادگی» هر ۶ ماه و برنامه‌ریزی برای سناریوهای مختلف (وضعیت عادی تا بسیار بد)، آمادگی خود را در برابر شوک‌های اقتصادی حفظ کند و از استقراض برای مصارف جاری بپرهیزد.
دکتر حسین عبده‌تبریزی_اقتصاددان
پاسخ‌ها